Tiền ảo là gì

          Tiền ảo là gì? Tiền ảo hay còn gọi là Bitcoin (ký hiệu: BTC, XBT, BitcoinSign.svg) là một loại tiền tệ kỹ thuật số phân cấp, được phát hành bởi Satoshi Nakamoto dưới dạng phần mềm mã nguồn mở từ năm 2009. Tiền ảo (Bitcoin) có thể được trao đổi trực tiếp bằng thiết bị kết nối Internet mà không cần thông qua một tổ chức tài chính trung gian nào.

          Tiền ảo (Bitcoin) có cách hoạt động khác hẳn so với các loại tiền tệ điển hình: Không có một ngân hàng trung ương nào quản lý nó và hệ thống hoạt động dựa trên một giao thức mạng ngang hàng trên Internet. Sự cung ứng Tiền ảo (Bitcoin) là tự động, hạn chế, được phân chia theo lịch trình định sẵn dựa trên các thuật toán. Tiền ảo (Bitcoin) được cấp tới các máy tính đào tiền ảo (Bitcoin) để trả công cho việc xác minh giao dịch tiền ảo (Bitcoin) và ghi chúng vào cuốn sổ cái được phân tán trong mạng ngang hàng - được gọi là blockchain. Cuốn sổ cái này sử dụng tiền ảo (Bitcoin) là đơn vị kế toán. Mỗi bitcoin có thể được chia nhỏ tới 100 triệu đơn vị nhỏ hơn gọi là satoshi.

Video giải thích tiền ảo bằng tiếng Anh

            Phí giao dịch có thể áp dụng cho giao dịch mới tùy thuộc vào nguồn tài nguyên của mạng. Ngoài phí giao dịch, các thợ đào còn được trả công cho việc mã hoá các khối (block) nhật ký giao dịch. Cứ mỗi 10 phút, một khối mới được tạo ra kèm theo một lượng tiền ảo (Bitcoin) được cấp phát. Số bitcoin được cấp cho mỗi khối phụ thuộc vào thời gian hoạt động của mạng lưới. Vào tháng 7 năm 2016, 12,5 bitcoin được cấp phát cho mỗi khối mới. Tốc độ lạm phát sẽ giảm một nửa còn 6,25 bitcoin vào tháng 7 năm 2020 và tiếp tục giảm một nửa sau mỗi chu kỳ 4 năm cho tới khi có tổng cộng 21 triệu Bitcoin được phát hành vào năm 2140. Ngoài việc đào Bitcoin, người dùng có thể có Bitcoin bằng cách trao đổi lấy Bitcoin khi bán tiền tệ, hàng hoá, hoặc dịch vụ khác.

             Tiền ảo (Bitcoin) là loại tiền mã hoá điển hình nhất, ra đời đầu tiên, và được sử dụng rộng rãi nhất trong thương mại điện tử. Các doanh nghiệp có xu hướng muốn thanh toán bằng Bitcoin để giảm thiểu chi phí. Đến tháng 8 năm 2017, lượng tiền cơ sở của Bitcoin được định giá hơn 71 tỷ đô la Mỹ - là loại tiền mã hóa có giá trị thị trường lớn nhất. Những biến động lớn trong giá trị của mỗi bitcoin đã tạo nên những lời chỉ trích về tính phù hợp kinh tế của Bitcoin như là một loại tiền tệ.

 

          Giá Bitcoin hiện tăng lên mức kỷ lục, hơn 4.700 USD một bitcoin. Nó cũng kéo theo sự tăng giá của một số đồng tiền ảo khác như Linecoin,  First coin, Ethereum, Bitdeal, kyper network, ... Tuy nhiên, chơi Bitcoin cũng có không ít rủi ro bởi giá của nó cũng thường tăng giảm liên tục. Hồi cuối tháng 5 vừa qua, khi bất ngờ giảm giá 19%, tổng giá trị Bitcoin trên toàn cầu đã bốc hơi khoảng 4 tỷ USD chỉ trong 4 ngày. (tính thời điểm 31/08/2017)

VTV nói về tiền ảo

          Trước đây, Bitcoin được xem là đồng tiền thường được sử dụng bởi các tổ chức tội phạm. Nhưng giờ đây, nhiều quốc gia và các tổ chức tài chính trên thế giới đã công nhận Bitcoin và đưa chúng vào hoạt động kinh doanh thực tiễn. Đồng tiền này thậm chí cũng lên xuống, dao động dựa trên tình hình kinh tế chính trị thế giới như khủng hoảng chiến tranh ở Triều Tiên, bầu cử tổng thống Mỹ... Dẫu vậy, một số quốc gia như Trung Quốc, Thái Lan, Nga vẫn cấm giao dịch và có thái độ tiêu cực với đồng tiền ảo này.

Sức mạnh của tiền ảo nằm ở đâu?

         Trao đổi với Doanh Nhân Sài Gòn, ông Trang Văn Sanh - nguyên Chủ tịch Ngân hàng TMCP Nam Á nhận xét: "Để hiểu vì sao các loại tiền ảo tồn tại, cần trở về với chức năng cơ bản của đồng tiền. Trong lịch sử, nguyên thủy đồng tiền là vật trung gian dùng để trao đổi hàng hóa, dịch vụ và là phương tiện cất giữ, tích trữ tài sản.

         Thời trung cổ, nó được phát hành bởi giới nhà giàu, thường dựa vào kim loại quý (như vàng) để định giá trị, được nhiều người tin dùng, không nhất thiết phải có bảo chứng của chính phủ, mà là bảo chứng của nhà giàu. Ngày nay, với sự hỗ trợ của internet và công nghệ kỹ thuật số, việc ra đời của các đồng tiền ảo hay tiền ảo là chuyện bình thường.

      Dĩ nhiên thuật toán tạo tiền ảo sẽ rất phức tạp để đảm bảo an toàn và bảo mật. Nếu các đồng tiền ảo này đáp ứng được các chức năng căn bản của đồng tiền là trung gian trao đổi hàng hóa, dịch vụ và là phương tiện tích lũy, cất trữ tài sản và được nhiều người dùng chấp nhận, thì nó đúng nghĩa là một đồng tiền".

Sản phẩm của tri thức

      Đối chiếu nhận xét của ông Sanh với các tư liệu về bitcoin - đồng tiền ảo đầu tiên trên thế giới - quả thực, bitcoin đúng nghĩa là một đồng tiền, bởi nó đã có một cộng đồng tin dùng, dùng để mua bán, đầu tư, có giá trị quy đổi ra các đồng tiền khác theo tỷ giá biến động hằng ngày.

        Nó cũng là phương tiện tích lũy, cất trữ tài sản của người dùng trong các ví điện tử. Thậm chí, theo giải thích của một chuyên gia tài chính (đã phát trên Truyền hình Việt Nam), có thể "làm kho" chôn dấu nó để chống nạn ăn cắp của tin tặc bằng cách download về máy tính rồi ngắt internet, lúc nào muốn dùng thì lại đưa lên.

      Để làm được điều trên, bitcoin được hỗ trợ bởi toán học. Theo một tư liệu trên http://vbtc.vn , Bitcoin hoạt động dựa vào những thuật toán mật mã cao cấp (SHA-256 hash). Protocol (nền tảng, cấu trúc, kiến trúc) của bitcoin có mã nguồn mở (open source), điều này có nghĩa là tất cả những ai biết về lập trình đều có thể kiểm tra qua mã nguồn này, nhưng không thể thay đổi được nó.

        Bitcoin protocol chỉ có thể được thay đổi hay nâng cấp thông qua đa số người dùng. Điều này đồng nghĩa với việc những người sáng lập cũng không thể tự mình thay đổi mà chính đa số người dùng mới có quyền quyết định.

       Như vậy, có thể diễn đạt một cách dễ hiểu, đồng tiền được tạo ra hoàn toàn thuộc về cộng đồng người dùng, một cách minh bạch.

        Các thuật toán tạo ra còn cho phép người ta khai thác bitcoin (đào bitcoin) như khai thác vàng, bằng siêu máy tính. Để chống lạm phát, thuật toán khiến cho việc đào bitcoin ngày càng khó, cứ sau mỗi 4 năm, số bitcoi đào được sẽ giảm đi phân nửa. Và đến năm 2140 sẽ có tổng cộng 21 triệu bitcoin được đào và sẽ không còn bitcoin để đào nữa. Cộng đồng chấp nhận dùng bitcoin đang ngày càng tăng trong khi số bitcoin đào được lại ngày càng ít đi khiến cho người dùng không lo ngại vấn đề lạm phát như dùng tiền do các chính phủ phát hành.

       Những người am tường công nghệ đều cho rằng bitcoin có nhiều ưu điểm. Tỷ phú Richard Branson - Chủ tịch Tập đoàn Virgin dự báo: "Tương lai sẽ có thêm nhiều đồng tiền ảo xuất hiện và có thể còn tốt hơn bitcoin". Dự báo này của tỷ phú Richard Branson đã là hiện thực khi hiện nay đã có thêm nhiều đồng tiền ảo mới xuất hiện, trong đó khá ồn ào tại Việt Nam sau bitcoin là onecoin.

Rủi ro đã xảy ra

        Sự lan rộng, phát triển nhanh chóng của tiền ảo khiến chính phủ nhiều nước tỏ ra lúng túng, nhưng cũng từng bước thừa nhận. Các phương tiện truyền thông đưa tin từ 18/11/2013, Thượng viện Mỹ đã có phiên điều trần về tiền ảo, Bộ Tư pháp Mỹ cho rằng bitcoin có thể là phương tiện giao dịch hợp pháp. Thông tin này được một số giới ủng hộ bitcoin diễn dịch thành Mỹ đã chấp thuận bitcoin.

       Còn cuối tháng 10/2015, khi Tòa án Liên minh Châu Âu đưa ra phán quyết "các giao dịch bằng bitcoin và tiền ảo sẽ không bị tính thuế”. Phán quyết này ngay lập tức được bình luận: "Từ nay, bitcoin sẽ được đối xử như một loại tiền tệ”. Chỉ mới cách đó một năm, Ngân hàng Trung ương Châu Âu (ECB) đã khuyến cáo không nên sử dụng các đồng tiền ảo.

        Theo ông Trang Văn Sanh: "Ở các xứ sở tự do như Mỹ, châu Âu thì nếu người tiêu dùng tin dùng, chính phủ sẽ không cấm. Chừng nào có lừa đảo, có tố cáo thì chính quyền mới xử. Dĩ nhiên, các chính phủ sẽ không muốn thừa nhận vì nhà nước không thể kiểm soát các đồng tiền này, ảnh hưởng đến chính sách tiền tệ và tài khóa".

       Về rủi ro, ông Sanh cho rằng: "Ở đâu cũng có rủi ro. Tiền do các chính phủ phát hành cũng có thể có rủi ro. Và với tiền ảo thì mức độ rủi ro càng cao khi không được luật pháp bảo vệ”.

       Trên thực tế, rủi ro đã xảy ra. Đầu năm 2014 đã xảy vụ sập sàn giao dịch Mt.Gox khi sàn giao dịch này bị đánh cắp 850.000 đồng bitcoin, tương đương hơn 500 triệu USD. Vụ này đã khiến thị giá đồng bitcoin sụt giảm thê thảm, nhưng sau đó lại tăng trở lại do ngày càng nhiều nơi chấp nhận đồng bitcoin, cộng cồng người dùng tăng và các sàn mới ra đời với mức độ bảo mật cao hơn.

>>> Blockchain là gì?

>>> Firstcoin là gì?

Bình luận